Annemizin defterindeki tariflerde ölçü hep su bardağı, çay bardağı ve kaşıktır; paketlerde ve yeni tariflerde ise gram. Mutfak ölçü dönüştürücü bu iki dili birbirine çevirir: “1 su bardağı un kaç gram?”, “1 kilo un kaç su bardağı?”, “250 gram tereyağı kaç kaşık?” gibi soruların cevabını malzemenin cinsine göre verir. Aynı bardağa giren un ile şekerin ağırlığı farklı olduğu için tek bir “bardak = gram” sayısı yoktur; araç bu yüzden önce malzemeyi sorar.
Mutfak ölçü dönüştürücü nasıl kullanılır?
- Malzemeyi seçin: un, şeker, pirinç, mercimek, süt, sıvı yağ, tereyağı, bal, kakao, kabartma tozu ve diğerleri (34 malzeme).
- Miktarı yazın. Kesirli ölçüleri ondalıkla girin: yarım = 0,5; bir buçuk = 1,5; çeyrek = 0,25.
- Elinizdeki ölçüyü (ör. su bardağı) ve çevrilecek ölçüyü (ör. gram) seçin. İki ölçünün yerini ⇄ düğmesiyle değiştirebilirsiniz.
- Sonuç anında görünür: istediğiniz birimdeki karşılık, gram, mililitre, su bardağı ve yemek kaşığı. Pratik ölçü satırı, tartınız yoksa miktarı bardak ve kaşıkla nasıl ölçeceğinizi gösterir (ör. 8 su bardağı + 4 yemek kaşığı + 1 çay kaşığı).
Sayfanın altındaki mutfak ölçü tablosu, tüm malzemelerin su bardağı, çay bardağı, yemek kaşığı, tatlı kaşığı ve çay kaşığı karşılığını tek bakışta verir.
Bardak ve kaşık ölçüleri kaç ml?
| Ölçü | Hacim | Su bardağı karşılığı |
|---|---|---|
| Su bardağı | 200 ml | 1 |
| Çay bardağı | 100 ml | ½ |
| Türk kahvesi fincanı | 75 ml | ⅜ |
| Yemek kaşığı | 15 ml | 1 su bardağı ≈ 13⅓ yemek kaşığı |
| Tatlı kaşığı | 10 ml | 1 su bardağı = 20 tatlı kaşığı |
| Çay kaşığı | 5 ml | 1 yemek kaşığı = 3 çay kaşığı |
| Cup (Amerikan) | 240 ml | 1,2 |
Formül: hacimden grama
Hacim ölçüsünü grama çevirmenin yolu malzemenin yoğunluğudur (1 ml’sinin kaç gram geldiği):
gram = mililitre × yoğunluk ve mililitre = gram ÷ yoğunluk
Su için yoğunluk 1’dir; 200 ml su 200 gramdır. Un hafif ve havalı bir toz olduğu için yoğunluğu yaklaşık 0,6’dır: 200 ml × 0,6 = 120 gram. Toz şekerde 0,85 (1 su bardağı 170 g), balda 1,42’dir (1 su bardağı 284 g). Araçtaki yoğunluklar silme ölçü içindir.
Örnek 1: 1 kilo un kaç su bardağı?
1.000 g ÷ 0,6 = 1.666,7 ml; 1.666,7 ÷ 200 = 8,33 su bardağı. Bardakla ölçmek için: 8 su bardağı (1.600 ml) + 4 yemek kaşığı (60 ml) + 1 çay kaşığı (5 ml).
Örnek 2: 250 gram tereyağı kaç yemek kaşığı?
250 ÷ 0,95 = 263,2 ml; 263,2 ÷ 15 = 17,54 yemek kaşığı, yani yaklaşık 1,32 su bardağı. Kalıp tereyağında kâğıt üzerindeki çizgiler daha pratiktir; erimiş tereyağını ise bardakla ölçebilirsiniz.
Örnek 3: 1,5 çay bardağı toz şeker kaç gram?
1,5 × 100 ml = 150 ml; 150 × 0,85 = 127,5 gram. Bu, 0,75 (üç çeyrek) su bardağı eder.
Örnek 4: Amerikan tarifinde 2 cup un
2 × 240 ml = 480 ml = 2,4 su bardağı; araçtaki yoğunlukla 288 gram eder. Ancak Amerikan tariflerinde 1 cup un çoğunlukla 120–125 gram sayılır (240–250 g). Tarifte gram yazıyorsa gramı esas alın.
Sonuçları nasıl yorumlamalı?
- Sıvılar (su, süt, sıvı yağ) bardakla ölçüldüğünde neredeyse hatasızdır; fark birkaç gramdır.
- Tozlar (un, pudra şekeri, kakao) bardağa nasıl girdiğine çok duyarlıdır. Kaşıkla serpip üstünü bıçakla sıyırmak (silme) araçtaki değeri verir. Bardağı una daldırıp bastırmak gramı %10–15 artırır. Pasta, kurabiye ve ekmekte bu fark kıvamı değiştirir; bu tariflerde mutfak tartısı daha güvenlidir.
- Taneli malzemeler (pirinç, bulgur, mercimek) türüne göre biraz değişir. Baldo pirinç ile osmancık pirinç arasında bardak başına 5–10 gram fark olabilir.
- Kaşıklar: Tariflerde “1 yemek kaşığı” genellikle silme ölçüdür. “Tepeleme” yazıyorsa sonucu yaklaşık 1,5 ile çarpın.
Sık yapılan hatalar
- Evdeki her bardağı 200 ml sanmak. Kupa, kahve ya da meşrubat bardakları 250–350 ml alır. Bardağınızı bir kez suyla doldurup ölçü kabına boşaltarak hacmini öğrenin.
- Su bardağı ile çay bardağını karıştırmak. Çay bardağı yarım su bardağıdır; tarifte “1 çay bardağı süt” 100 ml demektir.
- Gramı her malzemede aynı sanmak. 1 su bardağı un 120 g, şeker 170 g, bal 284 g’dır. “1 su bardağı = 200 g” yalnızca su ve benzeri sıvılar için doğrudur.
- Amerikan cup’ı su bardağı sanmak. 1 cup 240 ml’dir; 1 su bardağından %20 büyüktür.
- Ölçü değiştirip tarifi bozmak. Tarifi büyütüp küçültürken tüm malzemeleri aynı oranda çarpın. Market fiyatlarını gram başına karşılaştırmak için birim fiyat karşılaştırma aracını kullanabilirsiniz.
Diyet yapıyorsanız tarifteki gramları makro hesaplama ve günlük kalori ihtiyacı araçlarıyla birlikte kullanın; porsiyonu bardakla değil tartıyla ölçmek kalori hesabını çok daha doğru yapar.
Yabancı tariflerdeki fırın derecesini (350 °F gibi) çevirmek için sıcaklık dönüştürücü aracındaki fırın tablosuna bakabilirsiniz.
Not: Değerler yaklaşıktır ve silme ölçü içindir. Malzemenin markası, nemi, öğütülme inceliği ve doldurma şekli sonucu değiştirebilir. Kesin miktar gereken tariflerde tartı kullanın.
Sık sorulan sorular
1 su bardağı un kaç gram?
200 ml’lik su bardağına silme doldurulmuş buğday unu yaklaşık 120 gram gelir. Yarım su bardağı un 60 gram, 1 çay bardağı un 60 gram, 1 yemek kaşığı un 9 gramdır. Unu bardağa bastırarak ya da çuvaldan kepçeleyerek doldurursanız 1 su bardağı 135–140 grama çıkabilir.
1 kilo un kaç su bardağı eder?
1 su bardağı un 120 gram kabul edilirse 1.000 ÷ 120 = 8,33 su bardağıdır. Pratikte 8 su bardağı + 4 yemek kaşığı + 1 çay kaşığı un yaklaşık 1 kilogram eder. Yarım kilo un ise 4 su bardağı + 2 yemek kaşığı + 1 çay kaşığıdır.
1 su bardağı şeker kaç gram?
Toz şekerin 1 su bardağı yaklaşık 170 gram, 1 çay bardağı 85 gram, 1 yemek kaşığı 12–13 gram, 1 çay kaşığı 4 gramdır. Pudra şekeri daha hafiftir: 1 su bardağı pudra şekeri yaklaşık 100 gram gelir.
1 yemek kaşığı kaç gram?
Yemek kaşığı 15 ml’dir; gramı malzemeye göre değişir. Suda 15 g, sıvı yağda 13,8 g, tereyağında 14,3 g, toz şekerde 12,8 g, unda 9 g, tuzda 18 g, balda 21 g eder. Tepeleme kaşık silme kaşığın yaklaşık 1,5 katıdır.
Su bardağı kaç ml, çay bardağı kaç ml?
Tariflerde ölçü olarak kullanılan su bardağı 200 ml, ince belli çay bardağı 100 ml, Türk kahvesi fincanı 75 ml kabul edilir. Kaşıklarda yemek kaşığı 15 ml, tatlı kaşığı 10 ml, çay kaşığı 5 ml’dir. Evdeki bardakların hacmi farklı olabilir; büyük kupa ya da kahve bardağı 250–350 ml alır.
Amerikan tarifindeki 1 cup kaç gram?
1 cup 240 ml’dir, yani 1,2 su bardağı eder. Bu araçta 1 cup un 144 gram, toz şeker 204 gram, tereyağı 228 gram çıkar. Amerikan tarif yazarları unu kaşıkla gevşekçe doldurduğu için 1 cup unu genellikle 120–125 gram sayar; tarifte gram yazıyorsa her zaman gramı kullanın.
1 paket kabartma tozu kaç çay kaşığı?
Türkiye’de satılan kabartma tozu paketi genellikle 10 gramdır. Kabartma tozunun 1 çay kaşığı yaklaşık 4 gram olduğundan 1 paket 2,5 çay kaşığı, yani yaklaşık 1 tatlı kaşığı + yarım çay kaşığı eder.
Son güncelleme: