Fatura keserken ya da kontrol ederken “bu işlemde tevkifat var mı, varsa ne kadarı bana kalıyor?” sorusu sıkça karışıklığa yol açar. KDV tevkifatı hesaplama aracı, KDV hariç tutarı, KDV oranını ve işleminize uygulanan tevkifat kesrini girmenizle; tevkif edilen KDV’yi, satıcıya ödenecek KDV’yi ve toplam tutarları saniyeler içinde hesaplar.
KDV tevkifatı nedir?
Kısmi tevkifat, KDV Genel Uygulama Tebliği ile belirlenen bazı mal teslimi ve hizmet ifalarında, hesaplanan KDV’nin tamamının satıcıya ödenmemesi, bir kısmının doğrudan alıcı tarafından vergi dairesine yatırılmasıdır. Uygulama, özellikle KDV’sini beyan etmeden kayıp olma riski taşıyan sektörlerde (işgücü temini, temizlik, danışmanlık, hurda metal gibi) vergi güvenliğini artırmak için getirilmiştir.
Faturanın KDV’si her zaman tam hesaplanır ve gösterilir; değişen yalnızca ödemenin kime yapılacağıdır:
- Tevkif edilmeyen kısım (kalan kesir): Alıcı bu tutarı satıcıya öder.
- Tevkif edilen kısım: Alıcı bu tutarı satıcıya ödemez; kendisi 2 no’lu KDV beyannamesiyle vergi dairesine beyan edip öder.
KDV tevkifatı hesaplama aracı nasıl kullanılır?
- KDV hariç tutarı girin. Faturadaki mal veya hizmet bedeli (matrah).
- KDV oranını seçin. İşleme uygulanan genel oranı (%20), indirimli oranı (%10) ya da temel gıda gibi ürünlerde uygulanan %1’i seçin.
- Tevkifat oranını seçin. İşlem türünüze uyan kesri (ör. danışmanlıkta 9/10, bakım-onarımda 7/10) listeden bulun.
- Hesapla’ya basın. Tevkif edilen KDV, satıcıya ödenecek KDV ve toplam tutarlar anında görünür. KDV dahil tutar 12.000 TL’yi aşmıyorsa araç tevkifat uygulamaz ve bunu yorum satırında söyler.
Formül ve örnek
| Kalem | Formül |
|---|---|
| Hesaplanan KDV | KDV hariç tutar × KDV oranı |
| Tevkif edilen KDV | Hesaplanan KDV × (Tevkifat payı ÷ paydası) |
| Satıcıya ödenecek KDV | Hesaplanan KDV − Tevkif edilen KDV |
| Satıcıya ödenecek toplam | KDV hariç tutar + Satıcıya ödenecek KDV |
Örnek: 20.000 TL’lik danışmanlık hizmeti, %20 KDV, 9/10 tevkifat.
- Hesaplanan KDV: 20.000 × %20 = 4.000 TL
- KDV dahil tutar 24.000 TL, 12.000 TL sınırını aştığı için tevkifat uygulanır.
- Tevkif edilen KDV: 4.000 × 9/10 = 3.600 TL (alıcının 2 no’lu beyanname ile ödeyeceği tutar)
- Satıcıya ödenecek KDV: 4.000 − 3.600 = 400 TL
- Satıcıya ödenecek toplam: 20.000 + 400 = 20.400 TL
- Fatura toplamı (KDV dahil): 24.000 TL
Başka bir örnek: 20.000 TL’lik bir yemek servisi hizmetinde (%10 KDV, 5/10 tevkifat) hesaplanan KDV 2.000 TL’dir; bunun 1.000 TL’si tevkif edilir, satıcıya 1.000 TL KDV ile birlikte toplam 21.000 TL ödenir.
Sınırın altında kalan örnek: 10.000 TL’lik danışmanlık faturasında KDV dahil tutar tam 12.000 TL’dir; sınırı aşmadığı için tevkifat yapılmaz ve 2.000 TL KDV’nin tamamı satıcıya ödenir. Araç bu durumu yorum satırında belirtir.
Tevkifat tutar sınırı
Kısmi tevkifat, KDV dahil işlem bedeli fatura düzenleme sınırını aşan işlemlerde uygulanır. Bu sınır 2026 için 12.000 TL’dir ve her yıl Vergi Usul Kanunu genel tebliğiyle güncellenir. Sınır fatura başına değil işlem başına değerlendirilir; bir işi birden fazla faturaya bölmek tevkifattan kurtarmaz. Tam tevkifatta (10/10) tutar sınırı yoktur.
Sonuçları yorumlama
- “Tevkif edilen KDV” satıcıya ödenmez. Bu tutarı alıcı olarak siz, sorumlu sıfatıyla 2 no’lu KDV beyannamesiyle beyan edip vergi dairesine ödersiniz. Aynı dönemde bu tutarı 1 no’lu beyannamenizde indirim konusu yapabilirsiniz.
- “Satıcıya ödenecek toplam”, mal/hizmet bedeli ile tevkif edilmeyen KDV’nin toplamıdır; satıcıya fiilen ödeyeceğiniz nakit tutar budur.
- Fatura toplamı, KDV’nin tamamı dahil edilerek faturada görünen tutardır; muhasebe kaydında bu tutar esas alınır, ödeme yalnızca iki tarafa bölünür.
Sık yapılan hatalar
- Tevkifatı KDV indirimi sanmak. Tevkifat, ödenecek toplam KDV’yi azaltmaz; yalnızca ödemenin kime yapılacağını böler.
- Yanlış kesri uygulamak. Her hizmet/teslim türünün kendine özgü bir kesri vardır; genel bir oran yoktur. Örneğin yapı denetim hizmeti 9/10, yapım işleri 4/10 tevkifata tabidir. Listedeki “diğer hizmetler” (5/10) ve “diğer teslimler” (2/10) yalnızca kamu kurumları gibi belirlenmiş alıcılar için geçerlidir.
- Tutar sınırını unutmak. KDV dahil 12.000 TL’yi (2026) aşmayan işlemlerde kısmi tevkifat yapılmaz; küçük faturalarda gereksiz tevkifat, satıcıyla hesap uyuşmazlığına yol açar.
- 2 no’lu beyannameyi unutmak. Tevkif edilen KDV, alıcı tarafından ayrıca beyan edilmezse vergi dairesine karşı sorumluluk doğar.
- Tam ve kısmi tevkifatı karıştırmak. Tam tevkifatta (10/10) satıcıya KDV hiç ödenmez; kısmi tevkifatta bir kısmı yine satıcıya gider.
Önemli not
Tevkifat kesirleri KDV Genel Uygulama Tebliği ile belirlenir ve zaman zaman değişebilir; fatura kesmeden önce güncel listeyi GİB’in resmi kaynaklarından ya da muhasebecinizden teyit edin. Bu araç yalnızca genel bir hesaplama sağlar, vergi danışmanlığı yerine geçmez.
Faturanın KDV’siz ve KDV’li tutarını hızlıca bulmak için KDV hesaplama aracını, işyeri kirasında uygulanan gelir vergisi kesintisini görmek için kira stopajı hesaplama aracını, pazaryeri ya da bayi komisyonlarında net kârınızı görmek için komisyon hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
KDV tevkifatı nedir?
Kısmi tevkifat, bazı mal teslimleri ve hizmet ifalarında hesaplanan KDV'nin tamamının satıcıya değil, bir kısmının alıcı tarafından doğrudan vergi dairesine ödenmesidir. Alıcı bu kısmı 2 no'lu KDV beyannamesiyle beyan eder; satıcı ise faturanın tamamını kendi (1 no'lu) beyannamesinde gösterir. Amaç, vergi kaybını önlemektir.
Tevkifat oranını nereden öğrenirim?
Tevkifat kesri işlemin türüne göre değişir ve KDV Genel Uygulama Tebliği'nde (I/C-2.1.3) sayılır. Danışmanlık, denetim, yapı denetim ve işgücü temini gibi hizmetlerde 9/10, bakım-onarım ve baskı-basımda 7/10, yemek servisi ve organizasyonda 5/10, yapım işlerinde 4/10, ticari reklamda 3/10, yük taşımacılığında 2/10 uygulanır. Emin değilseniz muhasebecinize danışın.
Her faturada tevkifat yapılır mı?
Hayır. Kısmi tevkifat, KDV dahil işlem bedeli fatura düzenleme sınırını aşan işlemlerde uygulanır; bu sınır 2026 için 12.000 TL'dir. Örneğin 10.000 TL + %20 KDV = 12.000 TL'lik bir danışmanlık faturası sınırı aşmadığı için tevkifatsız kesilir. Sınır işlem bazında değerlendirilir; aynı işi birden fazla faturaya bölmek sonucu değiştirmez. Tam tevkifatta (10/10) tutar sınırı yoktur.
Tevkifat uygulanan faturada KDV hiç ödenmiyor mu?
Hayır. KDV'nin tamamı hesaplanır ve faturada gösterilir; yalnızca ödeme şekli bölünür. Tevkif edilmeyen kısmı (kalan pay) alıcı satıcıya nakden ya da hesaben öder; tevkif edilen kısmı ise alıcı kendisi vergi dairesine yatırır. Toplamda ödenen KDV değişmez, yalnızca kime ödendiği değişir.
2 no'lu KDV beyannamesi ne zaman verilir?
Alıcı, tevkif ettiği KDV'yi işlemin yapıldığı ayı izleyen ay içinde, GİB'in belirlediği son güne kadar 2 no'lu KDV beyannamesiyle beyan edip öder. Son gün zaman zaman değiştirildiği için güncel tarihi GİB vergi takviminden kontrol edin. Ödenen bu tutar alıcının 1 no'lu beyannamesinde indirim konusu yapılabilir; tevkif edilen KDV ödenmeden indirilemez.
Tam tevkifat (10/10) ile kısmi tevkifat arasındaki fark nedir?
Kısmi tevkifatta KDV'nin yalnızca bir kesri (ör. 9/10) alıcıya devredilir, kalan kesir satıcıya ödenir. Tam tevkifatta ise hesaplanan KDV'nin tamamı (10/10) alıcı tarafından beyan edilip ödenir; satıcıya bu işlem için hiç KDV ödenmez. Tam tevkifat genellikle KDV mükellefiyeti olmayan ya da belirli özel durumdaki satıcılardan yapılan işlemlerde uygulanır.
Son güncelleme: